Ceren ÖZCAN - İş Güvenliği Uzmanı

 

Mesleki Yeterlilik Belgesi nedir?  İşverene ve çalışana ne gibi faydalar sağlar?

 

Merhaba Değerli Termo Klima Dergisi Okuyucuları,

 

Bu ay sizler ile hem işverenlerin hem de çalışanların hakkında sıkça soru sorduğu Mesleki Yeterlilik belgesinin ne olduğunu kapsamlı bir biçimde inceleyeceğiz. İş sağlığı ve Güvenliği kanunu kapsamında yürüttüğümüz tüm çalışmalar ülkemizi dünya standartlarında çalışma şartlarına ulaştırabilmek için gerçekleşmektedir. İş kazası ve meslek hastalıklarını engellemek ise daha önceki aylardaki makalelerimizde bahsettiğimiz üzere en öncelikli misyonumuzdur. Bu misyonu hayata geçirirken eğitimin ne derece önemli olduğunu hep beraber kanıksadığımıza inanıyorum. Bilinçli çalışan ve işverenler ortak paydalarda birleştiği sürece istihdam ve kalkınma şüphesiz ilerlemeye devam edecektir. Bu bağlamda nitelikli çalışan yüzdesinin artması bizleri uluslararası standartlara taşıyacaktır. Mesleki Yeterlilik belgesi kapsamı dahilindeki meslekleri icra eden çalışanların bu belgeyi almadan çalıştırılması yasaktır. (Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik)  Peki nedir Mesleki Yeterlilik belgesi? Hangi meslekler kapsanmaktadır? Çalışana ve işverene ne gibi avantajlar sağlar? Gelin tüm sorularımızın cevaplarını beraberce arayalım. 

 

 

Mesleki Yeterlilik belgesi nedir?

Mesleki yeterlilik belgesini tanımlamak için öncelikle Mesleki Yeterlilik Kurumundan (MYK) bahsetmemiz gerekir. Mesleki yeterlilik Kurumu, sektörel meslek standartlarını baz alarak, teknik ve meslekî alanlarda ulusal standartlara göre yeterliliklerin esaslarını belirlemek; denetim, ölçme ve değerlendirme, belgelendirme ve sertifikalandırmaya ilişkin faaliyetleri yürütmek üzere 21 eylül 2006 tarihli ve 5544 sayılı kanun ile kurulmuştur. 

 

Mesleki yeterlilik belgesi; tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta çalışanların MYK tarafından belirtilmiş meslek guruplarında akredite kurumlar tarafından aldıkları eğitim sonucunda hak kazandıkları belgeye verilen addır. 5544 sayılı Kanun gereğince; tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfa giren ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yayımlanan tebliğlerde belirtilen mesleklerde MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi olmayan kişiler çalıştırılamamaktadır. İlaveten eğer çalışan az tehlikeli guruptaki bir işletmede çalışıyorsa ve meslek tanımı MYK tarafından belirtilmiş mesleklerden ise Mesleki Yeterlilik belgesi alması zorunludur. 

 

Mesleki yeterlilik belgesi alınmasının işverene ve çalışana getirdiği avantajlar nelerdir?

Belge zorunluluğu olan mesleklerde sınavlara girip belge almaya hak kazanan kişilerin, Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenmiş limitler dâhilinde sınav ücretlerinin tamamı ile belge masraf karşılıklarının tamamı 2019 yılının sonuna kadar İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanmaktadır. Teşvikten yararlanmak isteyen kişilerin yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarına sınav başvurusu yaparken teşvikten yararlanmak istediklerini bildirmeleri ve kendilerine ait banka hesap numarası bilgisi vermeleri yeterlidir. Sınavlar sonucunda belge almaya hak kazanan kişilerin ödemiş oldukları sınav ücretleri kendilerine iade edilmektedir ve bu kişilerden belge masraf karşılığı talep edilmemektedir.  6111 sayılı Kanun ile güncellenen İşsizlik Sigortası Kanununun Geçici 10. maddesinde mesleki yeterlilik belgesi sahibi personel çalıştıranlar için işveren sigorta primlerinin işveren hisselerine ait tutarının 54 aya kadar İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanması desteği sağlanmaktadır. Bu destekten yararlanmak için İşsizlik Sigortası Kanununun Geçici 10. maddesinde belirtilen şartların yerine getirilmesi gerekmektedir. SGK e-Bildirge sistemi, yararlanma hakkı elde eden işyerlerini ve yararlanma sürelerini otomatik olarak hesaplamaktadır.

 

Mesleki yeterlilik ve mesleki eğitim arasındaki fark nedir? Hangi meslekler MYK kapsamı dışındadır?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının yayınladığı Tehlikeli Ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik (13.07.2013 tarihli ve 28706 sayılı Resmî Gazete) kapsamında mesleki yeterlilik ve mesleki eğitim unsurlarının farkını belirleyebiliriz.

 

Mesleki eğitim zorunluluğu

MADDE 5 – (1) Ek-1’deki çizelgede yer alan işlerde çalışacakların, işe alınmadan önce, mesleki eğitime tabi tutulmaları zorunludur.

(2) İşyerinde yapılan işler, asıl iş itibariyle tehlikeli ve çok tehlikeli işler kapsamında yer almakla birlikte, çalışanın yaptığı iş ek-1 çizelgede belirtilen işler dışında ise, 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 17 nci maddesi kapsamında mesleki eğitim alma zorunluluğu aranmaz.

 

Mesleki eğitimin belgelendirilmesi

MADDE 6 – (1) Ek-1 çizelgede yer alan işlerde fiilen çalıştırılacakların, yaptığı işe uygun aşağıda belirtilen belgelerden birisine sahip olmaları zorunludur:

a) 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre verilen diploma, bitirme belgesi, yetki belgesi, sertifika, bağımsız işyeri açma belgesi, kalfalık, ustalık ve usta öğreticilik belgelerinden birisi,

b) 12/3/2013 tarihli ve 28585 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliğine göre mesleki eğitim kursları veya mesleki eğitim modülü/kursları ile eşit süreli olmak koşuluyla işbaşı eğitim programları sonucu alınan belgeler,

c) Millî Eğitim Bakanlığı veya Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yetkilendirilen kurumlarca verilen operatör belgesi ve sürücü belgesi,

ç) 11/7/2002 tarihli ve 24812 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Patlayıcı Madde Ateşleyici Yeterlilik Belgesinin Verilmesi Esas ve Usullerinin Belirlenmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında alınan ateşleyici yeterlilik belgesi,

d) Kuruluş kanunlarında veya ilgili kanunlarca yetkilendirilmiş kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen eğitim faaliyetleri sonucunda verilen belgeler,

e) Millî Eğitim Bakanlığının ilgili biriminin onayının alınması şartıyla; kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, eğitim amaçlı faaliyet gösteren vakıf ve dernekler, işçi ve işveren kuruluşları ile bünyelerinde kurulu iktisadi işletmeler, işçi ve işveren kuruluşları tarafından Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş eğitim amaçlı şirketler ve işveren tarafından düzenlenen eğitim faaliyetleri sonucunda verilen belgeler,

f) Uluslararası kurum ve kuruluşlardan alınan ve Millî Eğitim Bakanlığı tarafından denkliği sağlanan belgeler,

g) 30/12/2008 tarihli ve 27096 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meslekî Yeterlilik, Sınav ve Belgelendirme Yönetmeliği kapsamında verilen meslekî yeterlilik belgeleri,

(2) Bu Yönetmelik kapsamına giren işlerde 1/1/2013 tarihinden önce işe alındığına dair Sosyal Güvenlik Kurumuna ait kayıtlar esas alınarak 1/1/2013 tarihinden önce çalışmaya başlayanlara Millî Eğitim Bakanlığı ile birinci fıkranın (e) bendinde sayılan kurum ve kuruluşlar arasında yapılacak protokoller çerçevesinde verilecek en az 32 saatlik eğitim modüllerinden geçirilerek alınan eğitimler sonucu düzenlenecek belgelere sahip olanlar bu Yönetmelik kapsamında mesleki eğitim almış olarak kabul edilir.

(3) 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa göre istihdam edilecekler hariç olmak üzere, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacaklar için gerekli olan mesleki eğitim belgeleri kurum ve kuruluşlarca önceden belirlenir ve işe alımlar bu esaslar da göz önünde bulundurularak yapılır.

 

Yönetmelikten anladığımız üzere mesleki eğitim belgesi mesleki yeterlilik belgesi kapsamı dışındaki tüm sektörel zorunlu eğitimleri kapsar. Bu iki eğitim sisteminden sadece tabiplik, diş hekimliği, hemşirelik, ebelik, eczacılık, veterinerlik, mühendislik ve mimarlık meslekleri kapsam dışındadır. 

 

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın görsel ve yazılı basın aracılığı ile yaptığı bilgilendirmelere göre yeni mesleki yeterlilik standartları yolda. Daha çok kapsam daha hızlı uzmanlaşmayı getirecek. Mesleki Yeterlilik belgesi dahil olmak üzere çalışma hayatı döngüsünde aldığımız tüm eğitimler bizlerin kendimize ve çevremize yaptığımız en değerli yatırımdır. Nitelikli personel çalıştırmanın getirdiği profesyonelleşme süreci ülkemizde ne kadar hızlanırsa İş sağlığı ve Güvenliği açısından o kadar çabuk çağdaş ülkeler seviyesine gelebiliriz. 

 

 

  

Bir sonraki sayıda, İş Sağlığı ve Güvenliği’ nin işletmelerde gerçekleştirdiği faaliyetleri, yasal dayanaklarını ve uygulanma yöntemlerini incelemeye devam edeceğiz.

 

Güvende kalın,                                                                    

Hoşçakalın.


Banner INGAS 2019-8