Ceren ÖZCAN - İş Güvenliği Uzmanı

Farklı sektörlerden iş sağlığı ve güvenliği anıları
 
Merhaba Değerli Termo Klima Dergisi Okuyucuları,
 
Bu ay sizlerle farklı sektörleri o sektörlerde çalışmış İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlarının penceresinden bakarak inceleyeceğiz. Bizler sizlerin çalışma şartlarınızı çağdaş standartlara yükseltmek için çalışırken irili ufaklı birçok anı biriktiriyoruz. Bu anılar tecrübeye, tecrübelerde düzeltici ve önleyici faaliyetlere dönüşüyor. Birçok işveren çalışma sahasında neler yaşandığının farkında olmaz ama başa ölümlü veya uzuv kayıplı bir iş kazası geldiğinde en büyük sorumluluk işverenin omzuna yıkılır. İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanları ise omuzlardaki yükü paylaşırlar. Çalışanlar ve uzmanlar sahada iki ayrı kutup değil yandaştır, ortaktır, iş arkadaşıdır.  
 
 
 
YASEMİN KAYA
İsmim Yasemin Kaya.  Biyoloğum ancak şuan C sınıfı iş güvenliği uzmanlığını icra etmekteyim.. Kısmi süreli olarak çalıştığım firmalar arasında tümleşik yapıdaki sanayi siteleri de var.     
                  
Biraz çalıştığım sanayi sitesinden bahsetmek gerekirse; burası metal sektörüne ait bir site ve buradaki işletmeler ya otomotiv yan parçasına ya da beyaz eşya yan parçasına çalışıyorlar. Ben bu sitede haftada 3 gün 8 saatten 24 saat geçiriyorum. Her firma için ziyaret günleri belirlidir ve aksilik yok ise bu sisteme uyarak hareket ederim. Sanayi sitesinde bana ve hekime ait birer oda var yani bizim kullanmamız için bir iş güvenliği birimimiz var. Bu firmaları aldığımda bir kadın olarak tabi ki şüphelerim vardı ama firmaların yaklaşımı benim şüphelerimi yok etti çünkü buradaki çalışan profili çok farklı. Daha doğallar üst düzey yetkililere göre, ancak iş güvenliğini ne kadar icra ediyorum diye düşünürsek sanırım bu sadece bir %40 lık dilime hitap ediyor. Çünkü sistemimiz yeni bir sistem bu işletmeler daha önceden yapılanmış olduğu için sistemi direk oturtmaya çalışmamız kolay olmuyor. Dolayısıyla eğitim şart ve bilinçlenmek bilinçlendirmek şart. Saha gezmelerinde ise 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa aykırı olabilecek her şey ile ilgileniyoruz. İşimizin temelinde çalışan sağlığını ve güvenliğini tehlikeye düşürebilecek her şartı değerlendirip uyarılarda bulunmak yatıyor. Metal sektörü olduğu için genellikle makina mühendisleri ve makina mezunu kişilere ait işletmelerdir bu işletmeler. Ben de buradaki uygulama ile birçok şeyi öğrendim. Torna, freze, cnc bu ve bunun gibi  tezgahları yönetmelikten okuyarak öğrenemezsiniz. Sahada bilfiil çalışmak esastır. Bu tip makinelerin ve tezgahların  emniyet aparatlarının mutlak suretle takılı olması gerekiyor. Takılı değilse istisnasız iş kazası sebebidir.
 
Bahsettiğim Sanayi sitesinin uzmanlığını halen devam ettirmekteyim. Bir gün yine firmaları dolaşırken gördüğüm sahne beni şaşkına çevirdi, bunu sizlerle paylaşmak istedim. Tepede bir gezer vinç var ve 2 eşit bölmesi vardır. Normalde bir şey yüklenirken eşit paylaşım yapılır ki bir iş kazasına sebebiyet verilmesin. Firmamın gezer vincinin bir bölmesinde arıza varmış taşıdıkları yükte bölünemeyecek durumdaymış dolayısıyla o arızalı bölmeye yük ile hemen hemen aynı ağırlıkta olan bir çalışanlarını oturtmuşlar yaşı ise en fazla 14. İçeriye bir girdim şok oldum hemen fotoğrafladım uyarımı yapıp vincin üzerindeki çocuğu oradan indirip uzaklaştım. Sitenin sokaklarında yürürken arkadan bir hanımefendi: “Çocuğumun fotoğrafını ne yapacaksınız, sosyal medyaya vermeyin lütfen.” dedi. Ben de kendisine: “ Sorun fotoğraf mı ablacım senin çocuğun yükmü vincin üzerinde ne işi var” dedim. Yaşadığım bu gerçek hikayeyi paylaşmak istedim.. İş güvenliğinde çözülmesi gereken esas mesele bizim daha çok bilinçlendirilmemiz ve çalışanlarımızı aileden başlayan bir eğitim süreci ile bilinçlendirebilmemiz…
 
BEHİYE KANIK ASLAN 
İsmim Behiye Kanık Aslan. Maden mühendisiyim ancak şu an B sınıfı iş güvenliği uzmanlığını icra etmekteyim. Madencilik kaza ve ölüm riskinin en yüksek olduğu sektörlerden biridir. Dünya da çalışanları yüzde % 1 i madenlerde iken, meydana gelen ciddi kazaların % 8 i madencilik sektöründe olmaktadır. Madencilik sektörü doğası gereği bir çok riski içinde barındırmaktadır. Hem maden mühendisi hem de iş güvenliği uzmanı olarak  iş sağlığı ve güvenliği konusunda risk unsurlarına daha kapsamlı bakma fırsatı buluyorum.
Madencilik tarihimizin en tehlikeli mesleği olmaya devam etmektedir. Madenlerde iş sağlığı ve güvenliği açısından çok tehlikeli işler kapsamda bulunmaktadır. Madencilik faaliyetlerinde, olaylar daha detaylı analiz edilmeli, iş kazalarının hangi çalışmalarda daha sık görüldüğü, hangi makinelerde ve hangi sebeplerden gerçekleştiği araştırılmalıdır. Düzenleyici ve önleyici faaliyetler kapsamında, yöneticilerin ve çalışanların bilinçlenme düzeylerini arttırıcı çalışmalar yoğunlaştırılarak sonuçlar değerlendirilmelidir. Madenlerde bir  çok tehlike ile karşılaşılır. Ulaşım yolları, personel taşınması, elle delme, delme ve patlatma işleri, makineli kazı işleri, destekleme işleri, nakliye işleri, havalandırma işleri, acil durum istasyonları vs. gibi işlerde bir  çok tehlike barındırmaktadır. Bu tehlikeleri devre dışı bırakabilmek için ise çok kapsamlı önlemler almak gerekmektedir. 
 
Madenlerde iş sağlığı ve güvenliği açısından, ocaktaki gaz ölçümlerinin, sıcaklıklarının rutin kontrolleri çok iyi yapılıp, çok iyi değerlendirmek gerekir. Ocakta yanma ve patlatma risklerini azaltmak için bir çok önleyici maddeler sayılabilir ama bir sızıntı olduğunda uyarı veren cihazlar, alevlenme olduğunda yangını anında haber veren  ve müdahale eden otomatik yangın söndürücü sistemlerinin kullanılması hem kazaları önleme hem de can kaybı yaşanmaması konusunda büyük bir önem teşkil etmektedir.
 
Andezit ocağında yaşadığım bir anımdan bahsetmek istiyorum sizlere. Kişisel koruyucunun önemini ne kadar anlatsak ta çalışanlar baret takmayı pek istemezler. Ocakta kesinlikle baret takılmadan çalışma yapılmayacağını söylesem de, Eksperator operatörü takmamak konusunda ısrarlı davranışlar içine giriyordu. O sıcağın altında takmıyordu. Ben uçağa gelince benim korkumdan takıyor diğer zamanlar çıkartıyordu. Bir gün yine benim geleceğimi duyunca takmış baretini. Sonra işi bitmiş. Sıcaktan tansiyonu düşüyor. Düşüp bayılıyor. Kafasını taşa çarpmış. Eğer başında bareti olmasa kafasını çarptığında yaralanabilir ve hatta ölebilirmiş. Hayatını kurtaran baret olmuş. Gelip bana teşekkür etti. Bende o gün oğlu ile karşılaştım. Ve baretin önemini anlatarak ‘’Baban senin için önemli baban senin yanında bize söz versin tekrar’’ dedim.  Sonra ailesinin yanında söz aldım bir daha  baretsiz ve koruyucu donanımsız çalışmaması için.
 
Bizlerin görevi çalışanların can sağlığını korumak için emniyet tedbirlerinin alınmasını sağlamaktır. Her an her şey başımıza gelebilir. Tedbir büyüdükçe hasar azalır…
 
MÜNEVVER YAKUT
İsmim Münevver Yakut. Yıldız Teknik Üniversitesi Biyo-Mühendislik mezunuyum. Şu anda B sınfı iş güvenliği uzmanlığını icra etmekteyim. 
Çeşitli sektörlerde hizmet veren firmalara kısmi süreli iş güvenliği uzmanı olarak hizmet vermekteyim. Bu sektörlerin başlıcalarını  sağlık, inşaat, eğitim, gıda, metal sektörü olarak sıralayabiliriz. İşletmelerin tehlike kodları, faaliyet alanları, çalışan sayıları gibi faktörler bizlerin aylık çalışma sürelerini belirleyen unsurlardır. Her sektörde zaman zaman çeşitli iş kazaları ve ramak kala olaylar gerçekleşmektedir. Bu kazalar yaralanma, uzuv kaybı ve bazen de ölüm ile sonuçlanabilmektedir. İş kazaları ve ramak kala olaylarında işverenler başta olmak üzere biz iş güvenliği uzmanları da sorumluluk ve yükümlülük taşımaktayız. Böyle vakalarda biz uzmanlara düşen işe yeni giren personelin işe başlamadan önce tüm gerekli eğitimlerini vermek, gerekli bilgilendirmeleri yapmak, karşılaşılabilecek tehlikeler ve riskler konusunda uyarılarda bulunmaktır. 
 
Sizlere örnek olarak başımdan geçen ölümlü bir iş kazasından bahsetmek istiyorum. Bundan yaklaşık bir yıl önce kısmi olarak (yarı zamanlı hizmet 8 kişilik firmada kişi başı 10 dakikadan ayda 80 dakika) hizmet verdiğim az tehlikeli bir iş yerinde ölümlü bir iş kazası meydana geldi. Firmada gereken tüm iş sağlığı ve güvenliği önlemleri alınmıştı. Teknik personelden 1 kişi olayın gerçekleştiği sitenin girişinde A tipi bir merdivene çıkıp ledleri boyarken bir bayan aynı girişten arabası ile site dışına çıkıyor. (İşçilerin ifadeleri baz alınmıştır) Arabanın arka lastiği merdivene çarpıyor ve teknik personel merdivenden düşüyor. Beyin kanaması geçiren çalışan maalesef hayatını kaybetmiştir. Bu olayda tabii ki çeşitli ihmal kusur vs. bulunmaktadır. Çalışan teknik personel tüm eğitimleri tam, gerekli bilgilendirme ve uyarıları yapılmış olsa da amirleri tarafından o şekilde çalışmaması gerektiği söylenmiş olsa da güvenlik tedbiri almadan çalışmıştır. İşveren tarafından olaya bakmamız gerekirse; Çalışanın KKD (Kişisel Koruyucu Donanım) kullanımı kontrolü yapılmamıştır. Buna ilaveten çalışılan bölgedeki yol kapatılmamıştır. Kazaya sebebiyet veren sürücünün de bu olayda payı büyüktür. Vaka iş kazası olarak değerlendirilse de adli vaka olduğu bir gerçektir ve sürücüye ceza davası açılması muhtemeldir. Bizler tam zamanlı çalışsak ta kısmi süreli çalışsak ta her saniye çalışanların yanında olamayız. Çalışanlar verdiğimiz eğitimler, uyarılar ve bilgiler ışığında her zaman kendi hayatlarını ön planda tutmalılar ve biz arkamızı döndüğümüzde bu önceliklerini unutmamalılardır. Maalesef yukarıda bahsettiğimiz örnek gibi birçok iş kazası her gün meydana gelmektedir. Temennimiz bu ve bunun gibi hiçbir iş kazasının olmaması yaralanma ve can kayıplarının gerçekleşmemesidir. 
           
Yukarıda uzman arkadaşlarımızın anlattıkları vakalarda birçok ortak yön var. En önemlileri ise eğitim. Eğitim ortalaması yüksek ülkelerde İş Sağlığı ve Güvenliği oluşumunun  ilkokul çağından itibaren yaşamlara nüfus ettiği görülüyor. Bizler anılarını paylaşan uzman arkadaşlarımızın belirttiği gibi İş Sağlığı ve Güvenliği sisteminin oturması ve refleks haline gelebilmesi için elimizden gelen çabayı göstermekteyiz. 
       
Bir sonraki sayıda, İş Sağlığı ve Güvenliği’ nin işletmelerde gerçekleştirdiği faaliyetleri, yasal dayanaklarını ve uygulanma yöntemlerini incelemeye devam edeceğiz.
 
 
Güvende kalın,                                                                     
Hoşçakalın.

Ust banner VATBUZ-2